ΚΡΙΤΙΚΗ "ΛΕΞΙΚΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ"

Στον ιστότοπο ΘΕΜΑΤΑ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ ο Γλωσσολόγος και Λεξικογράφος κ. Βασίλης Αργυρόπουλος έχει δημοσιεύσει μια ενδιαφέρουσα και άκρως κατατοπιστική επιστημονική κριτική για το Λεξικό του Ιμβριακού Ιδιώματος του Ξεν. Τζαβάρα.

Η Ιμβριακή Ένωση Μακεδονίας-Θράκης σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βραβευμένου από την Ακαδημία Αθηνών (2010) βιβλίου του Ξενοφώντα Τζαβάρα, Διδάκτορα Γλωσσολογίας «ΛΕΞΙΚΟ ΤΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ:ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ – ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ» Την Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2012, στις 11:30΄ π.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων «Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄» (Δημητσάνης 47, Θεσσαλονίκη, Τηλ.: 2310.989654, 2310. 936180) Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι: Παύλος Σταματίδης, Πρόεδρος της Ιμβριακής Ένωσης Μακεδ.-Θράκης· Γεώργιος Κομνηνάρας, Γενικός Γραμματέας της Ιμβριακής Ένωσης Μακεδονίας-Θράκης· Ξενοφών Τζαβάρας, Δρ. Γλωσσολογίας (Παν/μίου Αθηνών) Η Παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τον Αγιασμό της Ιμβριακής Ένωσης για το νέο έτος.

ΛΗΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ

λαθ’κιά (η) [laθkjá] {ΟΥΣ} {λαθ’κιάς / λαθ’κιές} 1. ειδικό τενεκεδένιο δοχείο με σκέπασμα, σε σχήμα μεγάλης τσαγιέρας, μέσα στο οποίο παλαιότερα έβαζαν λάδι. ΣΥΝ.: λαθ’κό. ΠΑΡΑΔ.: Τόσις λαθ’κιές είχαμ’ κι τ’ς πιτάξαμ’. 2. μικρή καννάτα για φύλαξη μικρής ποσότητας και σερβίρισμα λαδιού. ΣΥΝ.: λαθ’κό. ΠΑΡΑΔ.: Ούλα τά ’χαμ’, η λαθ’κιά έλj’πι μουνάχα! 3. (μτφ.) γριά κουτσομπόλα. ΣΥΝ.: λαθ’κό. ΠΑΡΑΔ.: Να μη σι πιάσ’ οι λαθ’κιές ’κείνινις στου στόμα τ’ς!. [ΕΤΥΜ.: < λαδικιά < λαδικό1 (βλ. λ.) + -ιά2]. Πηγή: Λεξικό του Ιμβριακού ιδιώματος (Ερμηνευτικό - Ετυμολογικό), σελ. 326

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ

Στην ιστοσελίδα https://sites.google.com/site/imvriakolexico/--1-6 υπάρχει ενημερωμένος κατάλογος με τους δεκάδες ιστοτόπους στους οποίους αναφέρεται είτε το Δελτίο Τύπου για την Έκδοση και την Παρουσίαση είτε κάποιο αφιέρωμα για το "Λεξικό του Ιμβριακού Ιδιώματος" του Ξ. Τζαβάρα. Πηγή: Λεξικό Ιμβριακού Ιδιώματος (Ερμηνευτικό - Ετυμολογικό)

ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ (Γ΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ): «Ίμβρος: παρελθόν, παρόν και μέλλον» (Με τη συνεργασία του Συλλόγου Ιμβρίων και του Παν/μίου Αθηνών)

Το Σάββατο 19 Μαΐου 2012 στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συλλόγου Ιμβρίων πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η επιστημονική Ημερίδα με τίτλο «Ίμβρος: παρελθόν, παρόν και μέλλον» που διοργάνωσε ο Σύλλογος σε συνεργασία με το Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και αντιστοιχούσε στον Γ΄ Κύκλο του αντίστοιχου Σεμιναρίου. Το σύνολο των πρωτότυπων επιστημονικών ανακοινώσεων αναφορικά με διάφορες πτυχές της Ίμβρου που εκφωνήθηκαν από τους ομιλητές ήταν – κατά γενική ομολογία – ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου και κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον του ακροατηρίου, μεταξύ του οποίου εξάλλου υπήρχε σημαντικός αριθμός φοιτητών οι οποίοι είχαν ήδη ενημερωθεί κατά τους 2 προηγηθέντες σεμιναριακούς κύκλους για θέματα που αφορούν την Ίμβρο και οι οποίοι εκδήλωσαν το ενδιαφέρον να επισκεφθούν το νησί κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ακολουθεί πολύ σύντομη αναφορά στις ανακοινώσεις των ομιλητών, καθώς το σύνολο αυτών θα περιληφθεί στα Πρακτικά της Ημερίδας που έχει αποφασισθεί να εκδοθούν. Στις 11:30΄ ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ιμβρίων κ. Κ. Χριστοφορίδης αφού καλωσόρισε το ακροατήριο και εξέφρασε την ικανοποίησή του για την παρουσία σημαντικού αριθμού μη Ιμβρίων, κήρυξε την έναρξη των εργασιών της Ημερίδας. Στην συνέχεια ο Πρόεδρος της α΄ συνεδρίας και Πρόεδρος του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών κ. Ι. Μάζης, αφού ευχαρίστησε με την σειρά του τόσο τον Σύλλογο Ιμβρίων για τη συνδιοργάνωση της Ημερίδας όσο και τους φοιτητές του Τμήματός του για την παρουσία τους, κάλεσε στο βήμα την αρχαιολόγο κ. Θ. Σαββοπούλου, σύζυγο του συμπατριώτη μας Γιάννη Γιαννάκη, η οποία, με την ανακοίνωσή της που είχε τίτλο: «Ίμβρος: από την Προϊστορία στην Ιστορία με αφορμή ένα κύπελλο», αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στα αρχαιολογικά δεδομένα που έχουν έρθει στο φως την τελευταία 15ετία σε σχέση με την Ίμβρο. Την κ. Σαββοπούλου διαδέχθηκε στο βήμα η Επίτιμη Διευθύντρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου και συμπατριώτισσά μας κ. Ευγενία Χαλκιά, η οποία, στην ανακοίνωσή της «Αρχαιολογικές μαρτυρίες για την βυζαντινή Ίμβρο», έκανε λόγο για τα χριστιανικά μνημεία της Ίμβρου κατά τη βυζαντινή περίοδο που μαρτυρούν και το προηγμένο πολιτιστικό επίπεδο που επικρατούσε στην περιοχή. Ο αρχιτέκτονας και Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας Μελέτης Ίμβρου και Τενέδου κ. Γ. Γιαννάκης («Αρχιτεκτονική της Ίμβρου: οικισμοί και οικήματα») έκανε λόγο, μεταξύ άλλων, για τα χαρακτηριστικά των οικισμών της Ίμβρου καθώς για τον τρόπο και τους λόγους δημιουργίας των ιμβριακών αγροικιών («νταμιών») διαπιστώνοντας τα στάδια δημιουργίας τους και επισημαίνοντας την αισθητική αλληλεπίδραση που έχουν με το φυσικό περιβάλλον, ενώ αναφέρθηκε στις επιπτώσεις στα περιουσιακά δικαιώματα των Ιμβρίων από την τουρκική νομοθεσία περί “SIT”, η οποία, ωστόσο, δεν κατέστη δυνατό να εμποδίσει την αλλοίωση του παραδοσιακού οικισμού του Γλυκέος από το πολυώροφο ξενοδοχείο που ανεγέρθηκε πρόσφατα στην είσοδο του χωριού. Μετά από ένα σύντομο διάλειμμα, ο Πρόεδρος της β΄ συνεδρίας και Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Κ. Χριστοφορίδης, έδωσε το λόγο στο Μαθηματικό και τέως Πρόεδρο του Συλλόγου Ιμβρίων κ. Μ. Μπουτάρα, ο οποίος παρουσίασε ένα μέρος της σημαντικής αρχειακής έρευνάς του σχετικά με την εκπαίδευση στην Ίμβρο, αναφερόμενος στα σχολεία, στους εκπαιδευτικούς και στη γενικότερη πολιτική κατάσταση που επικρατούσε και επηρέαζε την ελληνική εκπαίδευση από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, και ιδίως στην πρώτη περίοδο λειτουργίας της Κεντρικής Σχολής της Ίμβρου. Τον κ. Μπουτάρα διαδέχθηκε ο υποψ. διδάκτωρ Γλωσσολογίας και Ειδικός Γραμματέας του Συλλόγου Ιμβρίων κ. Ξ. Τζαβάρας ο οποίος, μέσα από την εξέταση των τουρκικών γλωσσικών δανείων του Ιμβριακού Ιδιώματος, διαπίστωσε ότι η τουρκική γλώσσα φαίνεται να συμβάλλει μάλλον στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου αυτού και όχι στον «εκτουρκισμό» του. Στη συνέχεια ο μουσικός κ. Β. Κασούρας, στην ανακοίνωσή του «Η μουσική της Ίμβρου», αναφέρθηκε στην παραδοσιακή μουσική, τα μουσικά όργανα και τους χορούς που απαντούν στην Ίμβρο. Μετά το ημίωρο διάλειμμα που ακολούθησε και τη συγκέντρωση όλων των συμμετεχόντων στην αίθουσα της Νεολαίας του 3ου ορόφου, όπου είχαν την ευκαιρία να χαλαρώσουν, να συζητήσουν και να απολαύσουν τους γευστικούς ιμβριακούς μεζέδες που είχαν ετοιμάσει οι κυρίες Μάρω Μαυροπούλου, Ρέα Χατζηανδρέου, Μερόπη και Μένη Τριανταφύλλου, Μαίρη Λημνιού-Τριανταφύλλου, η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Οθωμανικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος της γ΄ συνεδρίας κ. Αιμ. Θεμοπούλου έδωσε το λόγο στον Καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής και Πρόεδρο του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών κ. Ι. Μάζη, ο οποίος εκφώνησε την ανακοίνωση με τίτλο: «Γεωπολιτική ανάλυση της νοτιοανατολικής Μεσογείου». Ο Λέκτορας του Τμήματος κ. Α. Δεριζιώτης ανέγνωσε την ανακοίνωση της Eπίκουρης Καθηγήτριας Οθωμανικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Bahçeşehir κ. F. Tansuğ, η οποία δεν μπόρεσε να ταξιδέψει λόγω ανυπέρβλητου κωλύματος, με τίτλο «η Ίμβρος στα οθωμανικά αρχεία», τα συμπεράσματα της οποίας στηρίζονται σε μέρος από μεγάλο αριθμό εγγράφων για την Ίμβρο, ως επί το πλείστον του 19ου αιώνα, τα οποία εντόπισε στο πρωθυπουργικό οθωμανικό αρχείο που βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη. Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο δικηγόρος και Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ιμβρίων κ. Π. Ασανάκης, ο οποίος σκιαγράφησε τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί αναφορικά με τη διεθνοποίηση του ιμβριακού ζητήματος, με έμφαση στις τελευταίες εξελίξεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές του μέλλοντος. Την Ημερίδα έκλεισε ο δικηγόρος, Λέκτορας της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και νομικός σύμβουλος του Πατριαρχείου κ. Ι. Κτιστάκις, ο οποίος αναφέρθηκε στα ομογενειακά ευαγή ιδρύματα (βακούφια) της Ίμβρου με ιδιαίτερη έμφαση στην πρόσφατη νομοθετική πράξη για την επιστροφή των ακινήτων που είχαν δηλωθεί το 1936 από τα μειονοτικά βακούφια της Τουρκίας, τονίζοντας ιδιαίτερα τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν άμεσα λόγω της μη εξεύρεσης των δηλωτικών της Ίμβρου τόσο για τα ενεργά όσο και για τα κατειλημμένα (mazbut) βακούφια του νησιού. Για τη διοργάνωση της Ημερίδας εργάστηκαν, απαρτίζοντας την οργανωτική επιτροπή, οι κ.κ. Αιμ. Θεμοπούλου, Αντ. Δεριζιώτης και Μ. Μαυροπούλου εκ μέρους του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών και οι Κ. Χριστοφορίδης, Π. Ασανάκης, Ρ. Χατζηανδρέου και Στ. Πούλαδος εκ μέρους του Συλλόγου Ιμβρίων. Ευχαριστίες οφείλονται επίσης στον Έφορο του Σωματείου μας κ. Σ. Σταγιά για την πολύτιμη βοήθειά του. Κοινή διαπίστωση όλων ήταν ότι παρόμοιες εκδηλώσεις επιβάλλεται να επαναληφθούν και μάλιστα να καθιερωθούν ως θεσμός για το Σύλλογο καθώς, εκτός από την ενημέρωση των ίδιων των Ιμβρίων για επιστημονικά θέματα που άπτονται της ιδιαίτερής μας πατρίδας, εκδηλώνεται σημαντικό ενδιαφέρον για πληροφόρηση αναφορικά με το ιμβριακό ζήτημα και επίσκεψη στην Ίμβρο και από πολλούς φίλους της Ίμβρου. Επιμέλεια: Ξενοφών Τζαβάρας Πηγή: Σύλλογος Ιμβρίων

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ: "ΙΜΒΡΟΣ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ, ΜΕΛΛΟΝ"

Ο Σύλλογος Ιμβρίων σε συνεργασία με το Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών στα πλαίσια του Γ΄ Κύκλου Σεμιναρίων διοργανώνουν τον Σάββατο 19 Μαϊου 2012 Επιστημονική Ημερίδα με τίτλο "Ίμβρος: Παρελθόν, Παρόν, Μέλλον". Η Ημερίδα θα πραμγατοποιηθεί στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συλλόγου Ιμβρίων (Ελ. Βενιζέλου 80, Νέα Σμύρνη) ενώ για το πρόγραμμα και την πρόσκληση βλ. εδώ.

1η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ "ΛΕΞΙΚΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ"

Ο Σύλλογος Ιμβρίων σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βραβευμένου από την Ακαδημία Αθηνών (2010) βιβλίου του Ξενοφώντα Τζαβάρα, υποψ. Διδάκτορα Γλωσσολογίας «ΛΕΞΙΚΟ ΤΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ – ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ» Την Τετάρτη 9 Μαϊου 2012, στις 7:00΄ μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συλλόγου Ιμβρίων (Ελ. Βενιζέλου 80, Νέα Σμύρνη, τηλ: 210.9345096, 9347957) Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι Κωνσταντίνος Δεληκωσταντής, Καθηγητής Θεολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Χριστίνα Μπασέα-Μπεζαντάκου, Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων-Ιδιωμάτων & του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής της Ακαδημίας Αθηνών Πάρις Ασανάκης, Δικηγόρος & Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ιμβρίων Θα ακολουθήσει θεατρικό σκετς στο Ιμβριακό Ιδίωμα Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα Πηγή: Λεξικό του Ιμβριακού Ιδιώματος

ΛΕΞΙΚΟ ΤΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ (ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ - ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ)

Εκδόθηκε από τον Σύλλογο Ιμβρίων το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών (2010) «Λεξικό του Ιμβριακού Ιδιώματος (Ερμηνευτικό – Ετυμολογικό)», καρπός της 15ετούς συστηματικής ενασχόλησης του υποψήφιου διδάκτορα Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ξενοφώντα Τζαβάρα, το οποίο προλογίζει ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, η Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Ιδιωμάτων και Διαλέκτων καθώς και του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής κ. Χριστίνα Μπασέα-Μπεζαντάκου καθώς και ο Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ιμβρίων κ. Πάρις Ασανάκης.

Στις 650 σελίδες του «Λεξικού του Ιμβριακού Ιδιώματος», έργου ζωής για τον συγγραφέα, παρουσιάζονται λεξικογραφικά 10.000 περίπου λήμματα του Ιμβριακού Ιδιώματος.

Ορισμένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του Λεξικού είναι τα εξής:
α) Η συντριπτική πλειοψηφία των 10.000 λημμάτων (97% περίπου) είναι πλήρως ετυμολογημένη δίνοντας έτσι την δυνατότητα στον αναγνώστη να προσεγγίσει εύκολα την ιστορική προέλευση και τις ιστορικές-γλωσσικές διαδρομές της κάθε ιμβριακής ιδιωματικής λέξης.

β) Η ακριβής σημασία του κάθε λήμματος συμπληρώνεται με ισάριθμα παραδείγματα σε ιδιωματικό λόγο με αποτέλεσμα το κάθε λήμμα να εμφανίζεται σε χρήση σε ζωντανό λόγο διευκολύνοντας της κατανόησή του.

γ) Η παράθεση 3.500 περίπου συνωνύμων και αντιθέτων με τα οποία αφενός φωτίζεται πληρέστερα η ακριβής σημασία του κάθε λήμματος και αφετέρου καταδεικνύεται ο τεράστιος γλωσσικός πλούτος του Ιμβριακού Ιδιώματος και το πλήθος των γλωσσικών επιλογών που έχει στην διάθεσή του ο ομιλητής για την απόδοση λεπτών σημασιολογικών αποχρώσεων που συχνά στερείται ακόμα και η ίδια η επίσημη Νεοελληνική Κοινή (!)

δ) Η ακριβής απόδοση της προφοράς με την χρήση τόσο της φωνητικής ορθογραφίας όσο και διαφόρων συμβόλων.

ε) Το κάθε λήμμα συνοδεύεται από γραμματικές πληροφορίες που σχετίζονται με την κλίση του (για τα ονόματα), τους αρχικούς του χρόνους (για τα ρήματα), την γραμματική κατηγορία στην οποία ανήκει, κ.λπ.

στ) Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον περαιτέρω εμπλουτισμό των λημμάτων με ονοματολογικά στοιχεία. Έτσι, στα παραδείγματα απαντά σημαντικός αριθμός ιμβριακών τόσο τοπωνυμίων όσο και βαφτιστικών ονομάτων (ακόμα και παρατσουκλιών).

ζ) Μεγάλη και συνειδητή προσπάθεια καταβλήθηκε ώστε οι γλωσσικές-λεξικογραφικές πληροφορίες του κάθε λήμματος να συμπληρώνονται – όπου αυτό ήταν δυνατό – από στοιχεία λαογραφικά.

η) Η συγκέντρωση των λημμάτων πραγματοποιήθηκε τόσο μετά από πρωτογενή έρευνα και συλλογή-απομαγνητοφώνηση προφορικού υλικού όσο και από την αποδελτίωση του συνόλου της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σύμφωνα με τα πορίσματα της Γλωσσολογίας και της Λεξικογραφίας.

Τα παραπάνω χαρακτηριστικά οδήγησαν της Ακαδημία Αθηνών να απονείμει, διά χειρός του Γενικού Γραμματέα της κ. Β. Χ. Πετράκου, στον Ξενοφώντα Τζαβάρα το 1ο (από τα 3) βραβεία που είχαν προκηρυχθεί για το 2010 αναφορικά με την συλλογή ισάριθμου «πρωτότυπου γλωσσολογικού και διαλεκτικού υλικού από οποιαδήποτε περιοχή της χώρας» « … για την αυστηρή και συστηματική μέθοδο σύνταξης, την ακρίβεια και τη σαφήνεια με την οποία περιγράφεται το περιεχόμενο της λέξεως-λήμματος, τη σωστή θεώρηση των σημασιών του και την παράθεση σε γνήσιο ιδιωματικό λόγο χαρακτηριστικών παραδειγμάτων χρήσης των λέξεων. Η εργασία είναι ιδιαιτέρως αξιόλογη τόσο για τον λεξικογραφικό πλούτο και τα στοιχεία περιγραφής του ιδιώματος της Ίμβρου όσο και για τον άρτιο λεξικογραφικά τρόπο απόδοσης του ιδιωματικού υλικού».


Το Λεξικό διατίθεται από τον Σύλλογο Ιμβρίων
Ελευθ. Βενιζέλου 80, Ν. Σμύρνη, Αθήνα
τηλ.: 210.93.45.096, 210.93.47.957
email: info@imvrosisland.org

Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με το Λεξικό του Ιμβριακού Ιδιώματος μπορείτε να επισκεφθείτε την αντίστοιχη ιστοσελίδα: https://sites.google.com/site/imvriakolexico/

ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ

Στην ιστοσελίδα της Ιμβριακής Ένωσης Μακεδονίας-Θράκης βρίσκεται σε καλαίσθητη,ψηφιοποιημένη μορφή το βιβλίο του Κώστα Ξεινού "Του νησιού μου η γλώσσα. Γλωσσάρι της Ίμβρου" (1981) γεγονός που επιτρέπει την εύκολη πρόσβαση μέσω διαδικτύου στο σύνολο των ιμβριακών λέξεων που απαντούν στο γλωσσάρι.

ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ

Η Εταιρεία Μελέτης Ίμβρου και Τενέδου στην προσπάθειά της να διασώσει τον μνημειακό πλούτο της Ίμβρου, καθιέρωσε την καταγραφή των μνημείων της δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνα των ενοριακών ναών και των εξωκλησιών.

Η καταγραφή γίνεται βάσει πρωτοκόλλου καταγραφής το οποίο περιλαμβάνει καταγραφή της τοποθεσίας του μνημείου, των διαστάσεών του και άλλων απαραίτητων λεπτομερειών ενώ συνοδεύεται από 3 τουλάχιστον εξωτερικές κσι 2 εσωτερικές φωτογραφίες.

1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

Στις 11-12 Νοεμβρίου 2010 πραγματοποιήθηκε η 1η Πανελλήνια Διημερίδα Ονοματολογίας που διοργάνωσε η Ελληνική Ονοματολογική Εταιρεία στην Ανατολική Αίθουσα του Μεγάρου της Ακαδημίας Αθηνών.
http://www.blogger.com/img/blank.gif
Το απόγευμα της 1ης μέρας (18:15-18:30) ο Ίμβριος φιλόλογος Ξενοφών Τζαβάρας (υποψήφιος διδάκτωρ Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας) παρουσίασε την εισήγησή του με τίτλο: «Το όνομα στη λαϊκή φιλολογία της Ίμβρου (Ανάδειξη των δυνατοτήτων σύζευξης ονοματολογίας-φιλολογίας».

Δείτε το πρόγραμμα της Διημερίδας εδώ.

Δείτε την Απολογισμό και τα Συμπεράσματα της Διημερίδας εδώ.

Πηγή: Σύλλογος Ιμβρίων Αθηνών και Ελληνική Ονοματολογική Εταιρεία

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΜΒΡΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΝΕΔΟ

Την Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2010, στην αίθουσα "Πατριάρχης Βαρθολομαίος" του Πνευματικού Κέντρου της Ιμβριακής Ένωσης Μακεδονίας-Θράκης στην Θεσσαλονίκη, ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Τσανάκκαλε κ. Ριντβάν Γιουρτσεβέν παρουσίασε τα αποτελέσματα της έρευνάς του για την "πολιτιστική αξία και συμβολική σημασία των παραδοσιακών επαγγελμάτων στα νησιά Ίμβρο και Τένεδο".
Η έρευνα του καθηγητή υποστηρίχθηκε οικονομικά από την Ακαδημία Εφαρμοσμένων Επιστημών της Τουρκίας και πραγματοποιήθηκε την τελευταία πενταετία με συνεντεύξεις, φωτογραφήσεις και βιντεοσκοπήσεις στον γηγενή πληθυσμό των 2 νησιών. Το συλλεγέν υλικό της έρευνάς του υπερβαίνει τις 5.000 σελίδες από το οποίο παρουσιάστηκε ένα τμήμα.
Ο καθηγητής διατύπωσε μια σειρά προτάσεων για την διατήρηση και συνέχιση των παραδοσιακών επαγγελμάτων σε Ίμβρο και Τένεδο, η εφαρμογή των οποίων θεωρεί ότι είναι απαραίτητη για την επιβίωση των παραδοσιακών επαγγελμάτων στα 2 νησιά και οι οποίες κινούνται γύρω από τους άξονες της επιμόρφωσης των 2 τοπικών κοινωνιών και της θεσμοθέτησης σχετικού νομικού πλαισίου.
Μετά την ομιλία του καθηγητή, τον λόγο πήρε ο Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας κ. Γιάννης Γιαννάκης, ο οποίος σε σύντομη παρέμβασή του αναφέρθηκε στις αρχιτεκτονικές μεταβολές της κατοικίας της Ίμβρου ως συνέπεια του επαγγέλματος του ιδιοκτήτη.
Κατά τον επίλογο ο Πρόεδρος της Εταιρείας κ. Γιώργος Ξεινός επισήμανε την σπουδαιότητα παρόμοιων μελετών για την διατήρηση και ανάδειξη του λαϊκού πολιτισμού και της τοπικής ιστορίας της Ίμβρου και της Τενέδου.

Πηγή: Επιλογή από περ. "Ιμβριώτικα" 113 (Οκτώβριος 2010): 107.

ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ (ΟΜΙΛΙΑ)

Ο Σύλλογος Ιμβρίων σας προσκαλεί στην ομιλία του Γιάννη Γιαννάκη με θέμα: "Οι οικισμοί της Ίμβρου" που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011 στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συλλόγου Ιμβρίων, Ελ. Βενιζέλου 80, Νέα Σμύρνη, και ώρα 11πμ.

Πηγή: Σύλλογος Ιμβρίων Αθηνών

ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ 2010

Ακαδημία Αθηνών

Η Ακαδημία Αθηνών απένειμε τα βραβεία της χρονιάς που πέρασε κατά την πανηγυρική συνεδρίαση που έλαβε χώρα την Τρίτη 28 Δεκεμβρίου 2010 στην Κεντρική Αίθουσα του Μεγάρου της Ακαδημίας Αθηνών.

Η βράβευση είναι σημαντική και για την Ίμβρο και συγκεκριμένα για το ιμβριακό ιδίωμα καθώς ανάμεσα στους βραβευθέντες ήταν και ο κ. Ξενοφών Τζαβάρας για την ανέκδοτη συλλογή του "Συλλογή γλωσσικού υλικού από την Ίμβρο".

Aναλυτικά τα βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών που απονεμήθηκαν είναι τα ακόλουθα:

ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

1. Βραβείο Κωνσταντίνου Κτενά, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, από τα έσοδα του κληροδοτήματος Ευθυμίας Μερτσάρη, στον κ. Αθανάσιο Κατερινόπουλο για την εργασία του «Neoproterozoic and Variscan SHRIMP ages for zircons from the Baba Mountain granitic complex, basement of the Hellenides Alpine orogenic belt».

2. Βραβείο Αικατερίνης Κέπετζη, εις μνήμην του συζύγου της ιατρού Νικολάου Κέπετζη, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, στον πρώτο αριστούχο πτυχιούχο της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ακαδημαϊκού έτους 2008-2009, κ. Ιωάννη Κωστάκη.

3. Τρία (3) βραβεία Δημητρίου Λαμπαδαρίου, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ το καθένα, για τους ικανότερους για το μάθημα της Γεωδαισίας αποφοίτους Τμημάτων Πολυτεχνικών Σχολών ακαδημαϊκού έτους 2008-2009 στους α) Παγάνη Λεωνίδα, πτυχιούχο του Πολυτεχνείου Κρήτης β) Μπαριάμη Γεώργιο, πτυχιούχο Πανεπιστημίου Πατρών και γ) Χατζόπουλο Χρήστο, πτυχιούχο Πανεπιστημίου Θράκης.

4. Βραβείο της Οικογενείας Ιωάννου Βλυσίδη, εις μνήμην Αντιγόνης Βλυσίδη, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, για εργασία ιατρικού περιεχομένου, στην κυρία Ειρήνη Μπουρνάζου για την εργασία της «Apoptotic human cells inhibit migration of granulocytes via release of lactoferrin».

5. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον Σύνδεσμο Επιτελών Εθνικής Αμυνας για τη συμπλήρωση 50 χρόνων δραστηριότητας.

6. Επαινος, οίκοθεν, στον κ. Σταμάτη Περδίο, για την σημαντική συμβολή του σε ενεργειακά θέματα, κυρίως δια της συγγραφής μελετών περί εξοικονόμησης ενέργειας στον ελλαδικό χώρο.

ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΤΩΝ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

1. Βραβείο εις μνήμην Ολγας Τσακατίκα-Δεσποτοπούλου, αθλοθετούμενο από τον σύζυγό της ακαδημαϊκό κ. Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο, με χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, για βιβλίο επί θεμάτων αρχαιολογίας ή της ιστορίας της αρχαίας Ελλάδος, στην κυρία Δήμητρα Ανδριανού για το βιβλίο της «The Furniture and Furnishing of Ancient Greek Houses and Tombs» (Cambridge University Press, 2009).

2. Βραβείο Γ. Αθάνα, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για την καλύτερη εκδιδομένη ποιητική συλλογή νέου, κατά προτίμηση ποιητού, οίκοθεν, στην κυρία Γιώτα Αργυροπούλου για την ποιητική της συλλογή «Διηγήματα» (Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2010).

3. Βραβείο Λάμπρου Πορφύρα, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, που αφορά στη βράβευση Ελληνα λυρικού ποιητή, στην κυρία Ζέφη Δαράκη για την ποιητική της συλλογή «Σε ονομάζω θα πει σε χάνω» (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2008).

4. Βραβείο Σωτηρίου Ματράγκα, εις μνήμην Αλεξάνδρας και Σωτηρίου Ι. Ματράγκα, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, που αφορά στην βράβευση της καλύτερης έκδοσης λυρικών ποιημάτων, στην κυρία Ολυμπία Καράγιωργα για την ποιητική της συλλογή «Χειμώνας στη Λέρο» (Εκδόσεις Μελάνι 2009).

5. Βραβείο Ελένης Τιμ. Μυκονίου, εις μνήμην των γονέων της Ανδρομέδας και Τιμολέοντος Μυκονίου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, απονεμόμενο σε αριστούχο διπλωματούχο πιανίστα, στον κ. Βασίλειο Ρακιντζή.

6. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για νέο διαπρέποντα ζωγράφο ηλικίας μέχρι 40 ετών, στον κ. Αντώνη Στάβερη.

7. Βραβείο Διονυσίου Κοκκίνου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για την καλύτερη επιστημονική ιστορική μελέτη Ελληνος συγγραφέως, οίκοθεν, στον κ. Βασίλη Παναγιωτόπουλο για το τετράτομο έργο του «Αρχείο Αλή Πασά, Συλλογής Ι. Χιώτη, Γενναδείου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Αθηνών» (Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Αθήνα 2007-2009).

8. Βραβείο Ελένης και Πάνου Ψημένου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για έργο αναφερόμενο στην Νεοελληνική Ιστορία ή Φιλολογία από το 1669 μέχρι σήμερα, στον κ. Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτο για το βιβλίο που υπέβαλε με τίτλο: «Η Ελληνοϊταλική κρίση του 1923. Το επεισόδιο Tellini/Κέρκυρας» (Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, 2009).

9. Βραβείο Μαρίας Σ. Θεοχάρη, αθλοθετούμενο από το Ιδρυμα «Περικλής Σ. Θεοχάρης», με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για πρωτότυπη επιστημονική μελέτη – της τελευταίας τριετίας – επί θέματος από την βυζαντινή ή μεταβυζαντινή αρχαιολογία, τέχνη, αρχιτεκτονική στον κ. Αναστάσιο Αντωνάρα για το βιβλίο του: «Ρωμαϊκή και Παλαιοχριστιανική Υαλουργία, 1ος αι. π.Χ. - 6ος αι. μ.Χ. Παραγωγή και προϊόντα. Τα αγγεία από τη Θεσσαλονίκη και την περιοχή της» (Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, 2009).

10. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ για την καλύτερη ερμηνευτική μονογραφία ή κριτική έκδοση έργου κλασικής φιλολογίας, στον κ. Αντώνη Β. Ρεγκάκο για το βιβλίο του «Επινοώντας το παρελθόν. Γέννηση και ακμή της ιστοριογραφικής αφήγησης στην κλασική αρχαιότητα» (Εκδόσεις Gutenberg, 2009).

11. Δύο (2) Βραβεία του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων - ΙΛΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών, με χρηματικό έπαθλο 4.000 ευρώ το καθένα, στους κ.κ. Ξενοφώντα Τζαβάρα για την ανέκδοτη συλλογή «Συλλογή γλωσσικού υλικού από την Ιμβρο» και Ανδρέα Λενακάκη για την ανέκδοτη συλλογή γλωσσικού υλικού «Πυργιώτισσα, Ονομάτων επίσκεψις».

12. Βραβείο του Ιδρύματος Αποκαταστάσεως Ομογενών εξ Αλβανίας, εις μνήμην Αγγελου Κίτσου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, στον κ. Ιωάννη Π. Χουλιαρά για το βιβλίο του: «Η εντοίχια θρησκευτική ζωγραφική του 16ου και 17ου αιώνα στο Δυτικό Ζαγόρι» (Ριζάρειο Ιδρυμα, Αθήνα, 2009).

13. Βραβείο Θεοδώρου Σινανιώτη, εις μνήμην της μητέρας του Ζωής Φώτου Τζαβέλλα, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για έργο αναφερόμενο στις ναυτικές παραδόσεις του έθνους και ιδιαίτερα σε αυτές του Πολεμικού Ναυτικού, στον Αντιναύαρχο ε.α. κ. Ιωάννη Παλούμπη για το βιβλίο του «Από τα πελάγη στους αιθέρες - Το χρονικό της Ναυτικής Αεροπορίας» (Ναυτικόν Μουσείον Ελλάδος, Πειραιάς 2009).

14. Βραβείο Γεωργίου Π. Οικονόμου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για πρωτότυπη επιστημονική μελέτη επί αρχαιολογικού θέματος από την λεκάνη της Μεσογείου την περίοδο 1600 π.Χ. - 500 μ.Χ. στην κυρία Βασιλική Βλάχου για την τρίτομη ανέκδοτη μελέτη της: «Γεωμετρικός Ωρωπός. Η τροχήλατη κεραμική και οι φάσεις της εγκατάστασης».

15. Βραβείο του «Οργανισμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης - Θεσσαλονίκη 1997», με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, και θέμα την Λογοτεχνία της Μακεδονίας τον 19ο και τον 20ό αιώνα, οίκοθεν, στους κ.κ. Γιάννη Τζανή και Πέτρο Μπέσπαρη για το βιβλίο τους «Η λογοτεχνική δημιουργία της Βόρειας Ελλάδας, 1875-2007) (Εκδόσεις Μπίμπης, Μικρή Φιλολογική, Θεσσαλονίκη 2007).

16. Βραβείο Νικολάου και Μαρίας Γεωργίου, με χρηματικό έπαθλο 8.000 ευρώ, για έργο αναφερόμενο σε θέμα από την ιστορία, την λαογραφία, και εν γένει τον πολιτισμό του ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης και Ανατολικής Ρωμυλίας, στον κ. Μανώλη Γ. Βαρβούνη για το βιβλίο του με τίτλο: «Λαϊκές θρησκευτικές τελετουργίες στην Ανατολική και τη Βόρεια Θράκη» (Εκδόσεις Πορεία, Αθήνα, 20010).

17. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον κ. Κωνσταντίνο Ζάχο, Διευθυντή της ΙΒ' Εφορείας Αρχαιοτήτων, για το σημαντικότατο έργο συντήρησης, μελέτης και αποκατάστασης των μνημείων της Νικοπόλεως.

18. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στην κυρία Ραχήλ Καπόν για το σύνολο του υπερτεσσαρακονταετούς καλλιτεχνικού έργου της στον τομέα των εκδόσεων, με το οποίο ερμηνεύονται με ιδανικό τρόπο τα μνημεία και οι τόποι της Ελλάδος.

ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΤΡΟΥ ΧΑΡΗ

1. Βραβείο Μυθιστορήματος, με χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, στην κυρία Ζυράννα Ζατέλη για το σύνολο του έργου της.

2. Βραβείο Ποιήσεως, με χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, στον κ. Γιάννη Βαρβέρη για το σύνολο του ποιητικού του έργου.

3. Βραβείο Διηγήματος, με χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, στον κ. Ηλία Παπαδημητρακόπουλο για το σύνολο του έργου του.

ΙΔΡΥΜΑ ΚΩΣΤΑ & ΕΛΕΝΗΣ ΟΥΡΑΝΗ

1. Βραβείο Ποιήσεως, με χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, στον κ. Αντώνη Φωστιέρη για το σύνολο του ποιητικού του έργου.

2. Βραβείο Μυθιστορήματος, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στον κ. Νίκο Δαββέτα για το βιβλίο του «Η εβραία νύφη».

3. Βραβείο Διηγήματος, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ, στην κυρία Μαρία Κουγιουμτζή για το βιβλίο της «Αγριο Βελούδο».

4. Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας, με χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, στην κυρία Αλκη Ζέη για το σύνολο του έργου της.

ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

1. Αργυρό Μετάλλιο στην κυρία Χαρά Νικοπούλου για την προσήλωσή της στον καθήκον, την αυταπάρνηση και την εθνοπρεπή της στάση κατά την διάρκεια της υπηρεσίας της ως δασκάλας στο Μεγάλο Δέρειο του νομού Εβρου τα έτη 2004-2008.

2. Βραβείο Αλεξάνδρου Διομήδους, εις μνήμην του πάππου του Βασιλείου Τ. Οικονομίδου, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για την βράβευση πρωτότυπης επιστημονικής μελέτης με θέμα «Οι ανεξάρτητες αρχές στην ελληνική έννομη Τάξη», οίκοθεν, στον κ. Θεόδωρο Χ. Τζώνο για το βιβλίο του «Οι Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές» (Εκδόσεις Παπαζήση, 2010).

3. Βραβείο εις μνήμην Μαυρικίου Αντωνίου Καζέ και Φανής χήρας Μαυρ.-Αντ. Καζέ, με χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, για βράβευση Ελληνα ή Ελληνίδας που διακρίθηκε για πράξη κοινωνικής αρετής και ανθρωπισμού, εξ ημισείας στους κ.κ. Ηλία Αργυριάδη και Δημήτριο Μηλόπουλο, οι οποίοι την 9.8.2010 με γενναιότητα, αυταπάρνηση και με άμεσο κίνδυνο της ζωής τους, απεγκλώβισαν και απεμάκρυναν με ασφάλεια τέσσερα μέλη οικογένειας από φλεγόμενο όχημα.

4. Βραβείο Ιπποκράτους Καραβία, με χρηματικό έπαθλο 6.000 ευρώ και θέμα «Η σύγχρονη λογική του Δικαίου», στον κ. Κωνσταντίνο Π. Τσίνα για τη μελέτη του «Νομική Επιστήμη και Λογική: Μια συμβολή στη θεωρία του Δικαίου – με αναφορά στο παράδειγμα της Ποινικής Δογματικής».

5. Βραβείο της Ακαδημίας, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στο Λύκειο Ελληνίδων Βόλου (1920), σε αναγνώριση της ενενηντάχρονης προσφοράς του στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή του Βόλου και της ευρύτερης περιφέρειας της Θεσσαλίας.

6. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης (1974) για την συνολική του προσφορά στη διάσωση, ανάδειξη και προβολή του κρητικού πολιτισμού.

7. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, άνευ αντιστοίχου προκηρύξεως, στον καθηγητή κ. Κώστα Μπέη για το σύνολο του συγγραφικού του έργου το οποίο αναφέρεται στη σχέση φιλοσοφίας και θρησκείας.

8. Επαινος, οίκοθεν, στην κυρία Ευαγγελία Ξενοπούλου για την πολυετή προσφορά της στην διατήρηση ζωντανής της μουσικής και χορευτικής παράδοσης του Καστελλορίζου.

ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΠΑΛΩΜΕΝΗ (ΛΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ)

Στα βυζαντινά χρόνια ήταν ένας βασιλιάς ο οποίος είχε έναν και μοναδικό γιο.

Κάποια μέρα το βασιλόπουλο ξέφυγε από την προσοχή της παραμάνας του, βρήκε ένα μαχαίρι και παίζοντας μαζί του μαχαιρώθηκε στην κοιλιά του. Η παραμάνα το βρήκε μέσα στα άιματα, του έδεσε την πληγή με επιδέσμους και προσευχήθηκε κλαίγοντας στην Παναγία να σώσει το παιδί. Έτσι την βρήκαν ο βασιλιάς κι η βασίλισσα όταν γύρισαν. Να προσεύχεται κλαίγοντας. Έντρομη η βασίλισα έτρεξε κι άρχισε να λύνει τους επιδέσμους. Στο τελευταίο κομάτι του επιδέσμου, στο κομάτι που ακουμπούσε την πληγή βρισκόταν αποτυπωμένη η εικόνα της Παναγίας και στην κοιλιά του παιδιού υπήρχε ένα μπάλωμα που ούτε ο καλύτερος χειρούργος θα μπορούσε να το κάνει.

Ο βασιλιάς θέλωντας να ευχαριστήσει την Παναγία που έσωσε το μοναχοπαίδι του, της έταξε ότι θα χτίσει ναό στ'όνομα Της, αλλά δεν ήξερε που να τον χτίσει. Το βράδυ στον ύπνο του είδε ότι ένα ακυβέρνητο καράβι θα του έδειχνε ακριβώς τον τόπο. Έτσι το πρωί πήρε την συνοδεία του, μπήκε στο βασιλικό του πλοίο και το άφησε χωρίς τιμονιέρη να πλέει. Το πλοίο περνώντας τον Ελλήσποντο έφτασε παραμονή του Δεκαπενταύγουστου στην Ίμβρο και σταμάτησε. Είχε βραδυάσει κί όλοι έπεσαν για ύπνο εκτός του βασιλιά που δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Είδε λοιπόν μέσα στο σκοτάδι ένα αμυδρό φως σαν από καντήλι σε μια βουνοπλαγιά. Αμέσως ξύπνησε τους άντρες του και ξεκίνησαν ν'ανεβαίνουν την πλαγιά ακολουθώντας το φως.

Όταν έφτασαν στο σημείο που έβλεπαν το φως, το φως χάθηκε. Ο βασιλιάς έμπηξε το σπαθί του στη γη για σημάδι και γύρισαν όλοι στο καράβι περιμένοντας να ξημερώσει. όταν ξημέρωσε επέστρεψαν κι άρχισαν να σκάβουν. Μετά από λίγο βρήκαν μία φυσική στοά μέσα στην οποία βρήκαν το εικόνισμα της Παναγίας, ένα καντήλι αναμμένο και δίπλα μία πηγή που ανάβλυζε νερό, το οποίο μετά από λίγα μέτρα χανόταν κι επέστρφε στη γη. Εκεί έχτισε εκκλησία και την όνόμασε Παναγιά η Μπαλωμένη.

Μέχρι σήμερα η εικόνα της Παναγίας βρίσκεται στο ίδιο σημείο και η πηγή εξακολουθεί να βγάζει κρυστάλλινο νερό το οποίο δεν σώνεται όσο κι αν πίνουν και παίρνουν μαζί τους οι πιστοί.


Πηγή: Κοκκινάκης Service

ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΤΗΝ "ΠΥΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ"

Ορισμένες δημοσιευμένες μελέτες σχετικά με το γλωσσικό ιδίωμα της Ίμβρου βρίσκονται αναρτημένες στην γνωστή αξιόλογη ιστοσελίδα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας: "Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα" στο

http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/studies/dialects/thema_b_2/links.html#toc001
στην οποία γίνεται αναφορά και στο ιστολόγιό μας.

Στον παραπάνω ιστότοπο μπορεί ο ενδιαφερόμενος να "ανοίξει", να "κατεβάσει" και να διαβάσει την μελέτη της αρεσκείας του ενώ υπάρχει link με τον αρχικό ιστότοπο από τον οποίο αυτές έχουν αναδημοσιευθεί.

ΓΑΜΗΛΙΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ (ΓΑΜΗΛΙΑ ΑΡΤΟΠΟΙΗΜΑΤΑ)

«ΤΑ ΚΛΙΚΙΑ»

Τα «κλίκια» (βυζαντινά κουλίκια) είναι ένα είδος γλυκού , καλύτερα, ένα είδος γλυκού ψωμιού. Παρασκευάζονται από ζυμάρι, ζάχαρη, λάδι και μαστίχα και ψήνονται στον ίδιο φούρνο πού ψήνονται και τα άλλα ψωμιά του γάμου. Από το πάνω μέρος τα στολίζουν με τρία «π’λούδια», ομοιώματα δηλαδή πουλιών, πού τα κάνουν επίσης από ζυμάρι. Πιστεύουν, ότι το πουλί φέρνει την ευτυχία.
Το πλάσιμο των «κλικιών» δεν είναι εύκολο πράγμα. Χρειάζεται μαεστρία και πολλή επιδεξιότητα. Γι’ αυτό ορισμένες μόνο γυναίκες φημίζονται για το γρήγορο και επιδέξιο πλάσιμο «κλικιών».
Τα «κλίκια», όπως και τις «φουρνόπ’τις», πριν τα στείλουν για κάλεσμα τα αλείφουν από πάνω με μέλι. Επειδή δε, όπως και παραπάνω έγινε λόγος, με «κλίκια» προσκαλούν τους στενούς συγγενείς, όταν κάποιος επισκέπτεται έναν άλλο σε ακατάλληλη ώρα, λόγου χάρη πολύ πρωί, συνηθίζουν να λένε ειρωνικά την εξής παροιμιώδη φράση: «τού κλίκ’ σι στείλαν κι’ ήρθις προυΐ προυΐ;».
Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι, μολονότι και τα «κλίκια» και οι «φουρνόπ’τις» και όλα τα άλλα ψωμιά και γλυκά του γάμου ψήνονται όλα μαζί την Παρασκευή, οι «φουρνόπ’τις» μοιράζονται την ίδια μέρα, αμέσως μετά το ψήσιμο, ενώ τα «κλίκια» την άλλη μέρα, το Σάββατο.

ΤΑ «ΜΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΛΙΚΙΑ»

Την Παρασκευή μαζί με τα άλλα γλυκά και ψωμιά ετοιμάζουν και τα τρία «μιλουμένα κλίκια». Τα «μιλουμένα κλίκια» μοιάζουν με μικρά στρογγυλά ψωμιά και τα λένε «μιλουμένα», επειδή τα αλείφουν από πάνω με μέλι, μολονότι και τα άλλα, όπως πιο πάνω έγινε λόγος, τα αλείφουν, πριν τα μοιράσουν, με μέλι. Αυτά τα τρία «μιλουμένα κλίκια» έχουν ειδικό προορισμό. Τη Δευτέρα μετά το γάμο τα παίρνει η νύφη και τα πηγαίνει στις τρεις γεροντότερες γυναίκες του χωριού και δίνει σε καθεμιά από ένα. Η κάθε γριά παίρνοντας το «μιλουμένου κλίκ’», τής εύχεται: «πολύχρουν’, τα χρόνια μ’ να πάρ’ς».

«ΤΟΥ ΚΛΙΦΤΟΥΨΩΜ’»

Μόλις βγάλουν από το φούρνο τις «φουρνόπ’τις», «μι ντούν ίδιου ντού φουρνητό», χωρίς δηλαδή να ξανακάψουν το φούρνο, μιά και διατηρεί ακόμη την απαραίτητη πύρα, βάζουν για ψήσιμο τα ψωμιά. Μπροστά μπροστά, προς την πόρτα του φούρνου, βάζουν μέσα σ’ ένα ταβά το «κλιφτουψώμ’», το ειδικό γλυκό ψωμί για το οποίο έγινε λόγος πιο πάνω. Από την ώρα πού θα βάλουν στο φούρνο το «κλιφτουψώμ’», ως την ώρα πού θα ψηθεί, η νοικοκυρά ή μια άλλη γυναίκα κάθεται κοντά στο φούρνο και το «φυλάγει» να μη το κλέψουν. Όταν ψηθεί—το «κλιφτουψώμ’»—, φεύγει αυτή η γυναίκα, ό φύλακας, να πούμε, του φούρνου και τότε αγόρια και κορίτσια, τρέχοντας με φωνές και τραγούδια, πηγαίνουν και «κλέβουν» το ειδικό αυτό ψωμί, πού γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο το λένε «κλιφτουψώμ’». Το πηγαίνουν ύστερα στο σπίτι τής νύφης (εφόσον πρόκειται για το «κλιφτουψώμ’» της νύφης), το κόβουν σε μικρά κομμάτια, τα αλείφουν από πάνω με μέλι και μετά τα μοιράζουν στους ελευθέρους και τις ελεύθερες του χωριού «για να πάρ’ (πάρουν) του γούρ’», για να παντρευτούν δηλαδή γρήγορα. Προτού μάλιστα τα μοιράσουν, συνηθίζουν να στέλνουν ένα κομμάτι από το «κλιφτουψώμ’» του γαμπρού στη νύφη και ένα από της νύφης στο γαμπρό.
Οι ευχές πού συνηθίζουν να λένε οι ελεύθεροι και οι ελεύθερες, όταν παίρνουν το «κλιφτουψώμ’», είναι κατά κανόνα ίδιες μ’ εκείνες πού συνηθίζουν να λένε οι προσκαλούμενοι, όταν παίρνουν τα «κλίκια» και τις «φουρνόπ’τις»: «Η ώρα η καλή» κ.ά.
Την παράξενη και ιδιόρρυθμη συνήθεια να κλέβουν το ψωμί («κλιφτουψώμ’») θα μπορούσαμε ασφαλώς να τη συνδέσουμε με το έθιμο τής αρπαγής τής νύφης, ένα έθιμο πού, όπως γράφει ό καθηγητής τής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο τής Αθήνας κ. Κ. Ρωμαίος «προβάλλει σα σπονδυλική στήλη, σαν το βασικό αίτιο, σε ποικίλα επεισόδια της αρχαίας μυθολογίας. Ανακρατάει τη μακρυνή της ανάμνηση στη «μιμητική» αρπαγή της νύφης πού γίνεται ακόμα σε μερικά έθιμα του γάμου, ιδίως του νεοελληνικού, όπως παρουσιάζεται στα Ακριτικά τραγούδια, ιδίως στα επεισόδια τής ζωής του Διγενή Ακρίτα... Η καταγωγή του εθίμου αυτού έρχεται από κοινωνίες εθνολογικά πρωτόγονες και στερημένες από ικανή κεντρική διοικητική ασφάλεια».


Πηγή: Α.Σ. Μπαϊκάμης 1979: "Γαμήλια έθιμα της Ίμβρου", Γ΄ Συμπόσιο Λαογραφίας του Βορειοελλαδικού Χώρου, Θεσσαλονίκη (ΙΜΧΑ): 516-517.

ΑΡΧΑΪΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ (ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: ΛΕΞΕΙΣ ΑΜΕΣΗΣ Α.Ε. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ)

2.2. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

Στο επίπεδο αυτό θα εξετάσουμε έναν σημαντικό αριθμό λέξεων που προέρχονται από την Α.Ε. Αναλόγως του είδους της προέλευσής τους μπορούν να διακριθούν σε άμεσες ή έμμεσες. Με τον όρο άμεσες νοούνται οι λέξεις του Ι.Ι. οι οποίες, με ορισμένες φωνολογικές ή/και σημασιολογικές διαφοροποιήσεις, απαντώνται αυτούσιες στην Α.Ε. προερχόμενες έτσι άμεσα από αυτήν, ενώ με τον όρο έμμεσες νοούνται λέξεις του Ι.Ι. οι οποίες δεν απαντώνται αυτούσιες στην Α.Ε., αλλά που προέρχονται κατά τρόπο έμμεσο από Α.Ε. στοιχεία.
Με την σειρά τους οι έμμεσες αυτές λεξικές μονάδες του Ι.Ι. κατηγοριοποιούνται σε λέξεις πλήρους ή μερικής Α.Ε. προέλευσης. Λέξεις πλήρους ή ολικής Α.Ε. προέλευσης είναι αυτές των οποίων όλα τα στοιχεία προέρχονται από την Α.Ε. ενώ αντιστοίχως μερικής ή τμηματικής Α.Ε. προέλευσης είναι οι λέξεις (σύνθετες ή παράγωγες)των οποίων το σύνολο των στοιχείων δεν προέρχονται από την Α.Ε. αλλά μόνο ένα μέρος, ένα τμήμα αυτών, αντλώντας έτσι στοιχεία και από άλλες γλώσσες και μάλιστα την Τουρκική.


2.2.1. Λέξεις άμεσης Α.Ε. προέλευσης

1. ΡΗΜΑΤΑ

αλάζουμι [ < αρχ. ελαύνω ] 1.κωπηλατώ, 2.κάνω βόλτα.
ανιρρ’φώ [ < αρχ. αναρροφέω-ω ] αναρουφώ, ξανακαταπίνω.
ανουρταλίζου [ < αρχ. ανορταλίζω ] αναφτερουγίζω, χτυπώ τις φτερούγες μου.
απουδέρνου [ < αρχ. αποδέρω ‘χτυπώ γδέρνω εντελώς’ ] χτυπώ δυνατά.
απουκλειώ [ < αρχ. αποκλείω ] αποκλείω.
αρίζου [ < αρχ. ερίζω ] φιλονεικώ, διαπληκτίζομαι.
αρλυέμι [ < αρχ. ωρύομαι ] ουρλιάζω.
βαγγιλίζου [ < αρχ. ευαγγελίζομαι ‘ φέρω καλές ειδήσεις’ ] διαβάζω, φυλάσσω το Ευαγγέλιο.
γανώνου [ < αρχ. γανόω-ώ ] γυαλίζω χάλκινα σκεύη.
γηρώ [ < αρχ. γηράω-ώ ] γερνώ.
’γραίνου [ < αρχ. υγραίνω ] μουσκεύω.
δαμάζου [ < αρχ. δαμάζω ] χτυπώ βίαια.
διαλλάσσου [ < αρχ. διαλλάσσω ‘συνδιαλλάσσομαι’ ] διαβαίνω, περνώ.
διαμιτρώ [ < αρχ. διαμετρώ ] (κατά)μετρώ.
διχώ [ < αρχ. διχάζω ‘διαιρώ’ ] εμποδίζω.
ζ’γκιρνώ [ < αρχ. συγκεράννυμι ] αναμειγνύω (ζεστό και κρύο νερό).
ζ’γκλαίγου [ < αρχ. συγκλαίω ] συλλυπούμαι.
ζ’γκουλλιέμι [ < αρχ. συγκολλάομαι – ώμαι ] εξαρτώμαι από κάποιον.
κ’τιάζου [ < αρχ. κοιτάζω ] 1.βάζω στο κρεβάτι, 2.πάω στο κρεβάτι.
καταπουνώ [ < αρχ. καταπονέω-ώ ] καταβάλλω, κουράζω, καταπονώ.
λ’γουρώ [ < αρχ. ολιγορέω-ώ ‘παραμελώ’ ] μου λείπει πολύ (κάποιος), λιμπίζομαι, λαχταρώ.
λαλώ [ < αρχ. λαλέω-ώ ] φωνάζω, μιλώ δυνατά.
λέχου [ < αρχ. ελέγχω ] ελέγχω.
λιέμι [ < αρχ. αλάομαι – ώμαι ] περιπλανιέμαι, γυρίζω άσκοπα.
μαστίζου [ < αρχ. μαστίζω ‘μαστιγώνω, δέρνω’ ] βασανίζω, ταλαιπορώ.
μέχουμι [ < αρχ. μάχομαι ] διάκειμαι εχθρικώς.
μιγαλύνου [ < αρχ. μεγαλύνω ] μεγαλώνω (αμετβ. – μτβ.).
μιταδένου [ < αρχ. μεταδέω ‘δένω διαφορετικά’ ] λύνω ένα ζώο από ένα μέρος και το δένω σε ένα άλλο.
μιταλλάσσου [ < αρχ. μεταλλάσσω ] αλλάζω, εναλλάσσω.
μιτέχου [ < αρχ. μετέχω ‘συμμετέχω’ ] (επί συζύγων) συνουσιάζομαι.
’μουλουγώ [ < αρχ. ομολογώ ‘συμφωνώ’ ] μιλώ.
νίφτου [ < αρχ. νίπτω ] πλένω
νουγώ [ < αρχ. νοέω-ώ ] κατανοώ, καταλαβαίνω, αντιλαμβάνομαι.
’ξ’πώ [ < αρχ. εκσυσπάω-ώ ] ξαφνιάζομαι, τρομάζω.
ξανιστήνου [ < αρχ. εξανίστημι ‘ανεγείρω’ ] ανασταίνω.
ξιμαργώνου [ < αρχ. εκμαργόω – ώ ‘τρελαίνω’ ] αναζωογονώ κάποιον που παραλίγο να παγώσει.
ξιπαίρνουμι [ < αρχ.εξεπαίρω ‘διεγείρω’ ] γίνομαι ψηλομύτης.
ξιτσ’λώ [ < αρχ. εκτιλάω – ώ ] εκκρίνω περιττώματα.
ξυώ [ < αρχ. ξύω ] ξύνω.
παραθέτου [ < αρχ. παρατίθημι ‘βάζω δίπλα’ ] μαζεύω προς φύλαξη.
παραμένου [ < αρχ. παραμένω ‘μένω κοντά’ ] ξαγρυπνώ στο πλευρό κάποιου.
’παρμέγου [ < αρχ. aπαμέλγω ‘βυζαίνω’ ] σταματώ το άρμεγμα.
’πικαθιρίζου [ < αρχ. αποκαθαίρω ] καθαρίζω.
’πισφίγγουμ’ [ < αρχ. aποσφίγγω ‘συσφίγγω’ ] σταματώ να σφίγγω, χαλαρώνω.
’πιτρίβου [ < αρχ. αποτρίβω ‘καθαρίζω διά τριβής’ ] σταματώ να τρίβω.
προυσάφτου [ < αρχ. προσάπτω ‘προσθέτω’ ] ανάβω φωτιά με προσάναμμα.
ρ’γώ [ < αρχ. ριγόω-ώ ] κρυώνω, ριγώ.
σ’ναλλάσσου [ < αρχ. συναλλάσσω ] αλλάζω.
φτ’ώ [ < αρχ. πτύω ] φτύνω.
χριώ [ < αρχ. χρίω ] ασβεστώνω, ασπρίζω, αλείφω.

2. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

αγριά [ < αρχ. αγριάς ] αγριάδα, είδος αγριόχορτου.
Αγρίδια [ < αρχ. αγρίδιον ‘μικρός αγρός’ ] τοπωνύμιο.
άδραχτους [ < αρχ. άτρακτος ] αδράχτι.
ακόν’,το [ < αρχ. ακόνη ] ακόνη.
άναψ’ [ < αρχ. άναψις ‘άναμμα’ ] 1.ζέστη, 2.δίψα.
απίλουγους [ < αρχ. απόλογος ‘διήγηση’ ] τελευταία λέξη του ετοιμοθάνατου.
αφουδιά [ < αρχ. άφοδος,η ] έκκριμα, περίττωμα.
β’νί [ < αρχ. βουνός ] βουνό.
βαλάν’ [ < αρχ. βάλανος ] βελανίδι.
γουνιά [ < αρχ. γωνία ] εστία, τζάκι.
’γριότ’ [ < αρχ. υγρότης ] υγρότητα, υγρασία.
δαμάλα [ < αρχ. δάμαλις ] μικρή αγελάδα που δεν γέννησε ακόμη.
’δρόλ’πας [ < αρχ. υδρολαίλαψ ‘ανεμοθύελλα’ ] ψιλή βροχούλα.
ζ’γός [ < αρχ. ζυγός ] μακρύ ξύλο του αλετριού που μπαίνει στον σβέρκο των βοδιών.
θέρους [ < αρχ. θέρος ] θέρισμα.
ίδρους [ < αρχ. ιδρώς ] ιδρώτας.
κ’νό [ < αρχ. κοινόν ] κοινότητα.
καταρράχτ’ς [ < αρχ. καταρράκτης ] καταπακτή.
κατέβασ’ [ < αρχ. κατάβασις ] 1.κάθοδος, 2.καταρροή.
κουμμός [ < αρχ. κομμός ‘χτύπημα’ ] εξάντληση.
κρυφτής [ < αρχ. κρύπτη ] κρυφτό.
λ’για [ < αρχ. λύγος,η ] λυγαριά.
λούβα [ < αρχ. λώβη ] λέπρα.
μ’κριότ’ [ < αρχ. μικρότης ] μικρότητα.
μ’ναίου [ < αρχ. μηνιαίος ] μηνιάτικο.
νάμα [ < αρχ. νάμα ‘τρεχούμενο νερό’ ] κρασί θείας κοινωνίας.
ξόγανου [ < αρχ. ξόανον ] (ειρων.) βλάκας, γελοίος.
όμπυους [ < αρχ. έμπυος ‘ο έχων πύον’ ] πύον.
ούγια [ < αρχ. ώα ‘περιθώριο’ ] άκρη υφάσματος.
ουρτιά [ < αρχ. ορθή ] η ‘καλή’, μπροστινή πλευρά υφάσματος.
παίδους [ < αρχ. παίς ] νεαρός.
παλιότ’ [ < αρχ. παλαιότης ] παλαιότητα.
παραστατό [ < αρχ. παραστάτης ‘ ο στεκόμενος κοντά σε κάποιον’ ] παραστάδα πόρτας.
ρίγους [ < αρχ. ρίγους ] ανατριχίλα.
σεύκλου [ < αρχ. σεύτλον ] σέσκουλο.
’στιά [ < αρχ. εστία ] εστία, τζάκι.
στίμα [ < αρχ. στίγμα ] λεκές, κυλίδα.
σφουγγούνα [ < αρχ. σπογγιά ] πνεύμονας.
ταγή [ < αρχ. ταγή ‘διευθέτηση’ ] ζωοτροφές.
τέκνου [ < αρχ. τέκνον ] παιδί.
τρόχαλους [ < αρχ. τροχαλός ‘στρογγυλός’ ] ξερολιθιά.
φ’λιά [ < αρχ. φιλία ] 1.φιλία, 2.φιλοδώρημα.
’φάλ’ [ < αρχ. ομφαλός ‘κεντρικό σημείο’ ] καταπακτή.
φθίσ’ [ < αρχ. φθίσις ] φυματίωση.
χ’λιάρ’ [ < αρχ. κοχλίας ] 1.κουτάλι, 2.(μτφρ. – ειρων.) κουτσομπόλης.
χ’μάδέλ’ [ < αρχ. χειμάδιον ] μικρό μέρος για ξεχειμώνιασμα.
χιουνιάς [ < αρχ. χιών ‘χειμώνας’ ] καιρός που χαρακτηρίζεται από δριμύ ψύχος.
ψαθί [ < αρχ. ψίαθος ] μικρή ψάθα.

3. ΕΠΙΘΕΤΑ

άκρατους [ < αρχ. άκρατος ] γνήσιος
αλλόφ’λους [ < αρχ. αλλόφυλος ‘ξένος’ ] Διάβολος, Αντίχριστος.
αν’φέλ’τους [ < αρχ. ανωφέλητος ‘άχρηστος’ ] 1.αδύναμος, 2.άτακτος.
άπ’ρους [ < αρχ. άπυρος ] άβραστος.
αχείμαστους [ < αρχ. αχείμαστος ‘ο άνευ τρικυμιών’ ] ο άνευ χιονοπτώσεων.
βλάστ’μους [ < αρχ. βλάσφημος ] υβριστής.
’γρός [ < αρχ. υγρός ] βρεγμένος.
μανός [ < αρχ. μανός ] χαλαρός, πλαδαρός.
μιλιχόν’ς [ < αρχ. μελάγχολος ‘ο πάσχων από ίκτερο’ ] φιλάσθενος.
παράβατους [ < αρχ. παραβάτης ] άτακτος.
παραβλιπός [ < αρχ. παραβλώψ ] αλλοίθωρος.
σκατουφάς [ < αρχ. σκατοφάγος ] (μτφρ. – υβρ.) ευτελής άνθρωπος.
τιμ’κός [ < αρχ. τιμητικός ‘ο εκτιμών την αξία κάποιου πράγματος’ ] αξιοσέβαστος.
ψιακός [ < αρχ. ψίαξ ‘σταγόνα’ ] πολύ πικρός.

Πηγή: Τζαβάρας Ξενοφών 2003: "Αρχαϊκά στοχεία στο γλωσσικό ιδίωμα της Ίμβρου", Πρακτικά του Δ΄ Διεθνούς Συνεδρίου Νεοελληνικής Διαλεκτολογίας (Αθήνα 6-8 Δεκεμβρίου 2001): 499-504.

Ο ΨΥΧΟΡΡΑΓΩΝ ΝΑΥΤΙΚΟΣ (Δημοτικό Τραγούδι της Ίμβρου)

Αλλοί ’στο νιο π’ αρρώστησε στου καραβιού την πλώρη.
Μάννα δεν έχει να τον κλαίη, κόρη να τον λυπάται,
μήδ’ αδερφή, μήδ’ αδερφό, για να τον λεημονάται.
Τον κλαίει η νύχτα κ’ η αυγή, τ’ άστρο και το φεγγάρι
κ’ οι ναύτες τον φωνάζουνε – Σήκου να κομμαντάρης.
- Εγώ σας λέγω δεν μπορώ, και σείς μου λέτε σήκου.
Σηκώτε με να σηκωθώ, και βάλτε με να κάτσω
και δώστε με τη χάρτα μου για να την εδιαβάσω.
Γλέπετε τούτο το νησί το δώθε τ’ αποκείθε;
Εκεί θα πά’ να αράξωμε ’ς ένα ’γαθόν λιμνιώνα.
Πήγανε και αράξανε ’ς ένα ’γαθόν λιμνιώνα.
- Άντιστε γέροι, για νερό και σείς παιδιά για ξύλα
και σείς μικρά μουτσόπουλα ανοίξετε το μνήμα.
Παρακαλώ αδέρφια μου και προσκυνώ σας κιόλα
μήδε μακρύ, μήδε φαρδύ, μηδέ πολλά μεγάλο,
κ’ απ’ την δεξιά μου τη μεριά ν’ αφήστε παναθύρι,
νά ρχωνται τ’ άγρια πουλιά, να λιανοχωρατεύω.
Πουλί μ’ αν πας στον τόπο μου, κ’ αν βρης και τους δικούς μου,
μην πης τους πως απόθανα κ’ ανάψουν τα κεριά μου,
μόν πες τους πως πανδρεύθηκα ’στα μακρυά στα ξένα,
πήρα την πλάκα πεθερά, την μαύρη γη γυναίκα.

Πηγή: Μανόλης Ανδρόνικος: "Μελέτη δημοτικών τινών ασμάτων της Ίμβρου", Λεύκωμα της νήσου Ίμβρου, εν Αθήναις: 102-103.

ΓΑΜΗΛΙΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ (ΤΑ ΨΩΜΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ)

Το πρωί της Πέμπτης, τρεις δηλαδή μέρες πριν από την Κυριακή του γάμου, στο σπίτι του γαμπρού και τής νύφης συγκεντρώνονται γυναίκες από το συγγενικό τους περιβάλλον και «κουσκ’νίζ’ τ’ αλεύρια», ετοιμάζουν δηλαδή το αλεύρι για τα ψωμιά του γάμου.
Την άλλη μέρα τόσο στο σπίτι του γαμπρού, όσο και τής νύφης συγκεντρώνονται κορίτσια αμφιθαλή και ετοιμάζουν τα απαραίτητα για το γάμο ψωμιά και γλυκά. Άλλα ετοιμάζουν τα «‘μυγδαλουτά», άλλα τα «παντεσπάνια» και άλλα «ζ’μών’ τα ψουμιά».
Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί, ότι μαζί με τα άλλα ψωμιά ζυμώνουν και ένα ειδικό γλυκό ψωμί, πού, όπως θα δούμε πιο κάτω, το λένε «κλιφτουψώμ’». Παρασκευάζεται από αλεύρι, ζάχαρη, βούτυρο, αυγά και σόδα.
Όταν ετοιμάσουν όλα τα απαραίτητα ψωμιά και γλυκά, ανάβουν το φούρνο για να τα ψήσουν. Πρώτα πρώτα ψήνουν τις «φουρνόπ’τις». Οι «φουρνόπ’τις» παρασκευάζονται από το ίδιο ζυμάρι πού παρασκευάζονται και τα άλλα ψωμιά του γάμου. Είναι όμως πολύ λεπτές και γι’ αυτό ψήνονται πολύ γρήγορα, σε 2-3 λεπτά τής ώρας. Αυτός ακριβώς είναι ό λόγος πού στο χωριό Σχοινούδι τις λένε «γουργόπ’τις», επειδή δηλαδή ψήνονται γοργά, πάρα πολύ γρήγορα. Στο χωριό Άγιοι Θεόδωροι, ιδιαίτερη πατρίδα του Αρχιεπισκόπου Βορείου και Νοτίου Αμερικής κ.κ. Ιακώβου, τις λένε «ζιστουψώμ’», επειδή τις τρώνε πολύ ζεστές, μόλις τις βγάλουν από το φούρνο.
Αφού βγάλουν τις «φουρνόπ’τις» από το φούρνο, κόβουν την κάθε μια σταυρωτά σε τέσσερα κομμάτια, τα αλείφουν από πάνω με μέλι και μετά στέλνουν ένα κομμάτι σε κάθε οικογένεια πού θέλουν να καλέσουν στο γάμο.
Αποτελεί δηλαδή το μοίρασμα των κομματιών από τις «φουρνόπ’τις» ένα είδος γενικού καλέσματος στο γάμο. Γιατί τούς πολύ στενούς συγγενείς (αδέρφια, κουμπάρο κτλ.) τούς προσκαλούν και με φουρνόπ’τα και με «κλίκ’» (πρβλ. «Σι καλέσαν ζντού γάμου; — Μι καλέσαν κι μι φέραν κι κλίκ’»). Γι’ αυτό για κείνους πού παίρνουν μέρος στο γάμο (φαγητό, γλέντι) χωρίς να τούς έχουν καλέσει ούτε και με «φουρνόπ’τα», συνηθίζουν να λένε τη γνωστή κι’ από άλλες περιοχές παροιμιώδη φράση: «ακάλιστους γάδαρους ζντού γάμου τι γυρεύ’;»

Πηγή: Α.Σ. Μπαϊκάμης 1979: "Γαμήλια έθιμα της Ίμβρου", Γ΄ Συμπόσιο Λαογραφίας του Βορειοελλαδικού Χώρου, Θεσσαλονίκη (ΙΜΧΑ): 515-516.